Nukleotydy a kortyzol- nie tylko dla sportowców
0

Intensywny i regularny trening umożliwia sportowcom poprawę sprawności fizycznej, zwiększenie wydolności organizmu i rozmiaru oraz siły mięśni. Ten postęp możliwy jest dzięki zdolnościom adaptacyjnym ciała i mięśni. Zdolność przystosowywania się do różnych warunków jest istotną cechą organizmu i pozwala dostosować się do rosnących obciążeń.
Trening zmusza ciało do przystosowania się do trudów wysiłku fizycznego (1). Wysiłek musi być wystarczająco duży, by zmusić ciało do tej adaptacji: jeśli będzie zbyt mały, adaptacja nie nastąpi. Z drugiej jednak strony, zbyt duży wysiłek zwiększa ryzyko kontuzji i przetrenowania. Stąd, odpowiednie planowanie każdego z treningów pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji.
Wysiłek podczas treningu nie tylko zmusza ciało do przystosowania się do trudniejszych warunków, ale może mieć również negatywny wpływ na organizm, np. poprzez zwiększoną produkcję kortyzolu i spowodowane nią osłabienie systemu odpornościowego. Badania udowodniły, że umiarkowany i intensywny trening zwiększa poziom kortyzolu krążącego w organizmie (2).
Kortyzol podnosi również poziom cukru we krwi poprzez glukoneogenezę, a także przyspiesza metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów (3). Co więcej, zmniejsza tempo formowania się tkanki kostnej (3). Kortyzol odgrywa również pośrednio istotną rolę w glikogenolizie zachodzącej w wątrobie i mięśniach, czyli rozkładzie glikogenu do glukozo-1-fosforanu i glukozy. Podwyższone poziomy kortyzolu utrzymujące się przez dłuższy okres mogą prowadzić do proteolizy (rozpadu białek) i degradacji mięśni (4).

Z punktu widzenia sportowców, kontrola poziomów kortyzolu jest szczególnie istotna. Substancje będące w stanie regulować jego poziom mogłyby umożliwić sportowcom trenowanie bez jednoczesnego upośledzania układu odpornościowego i innych organów, a także skuteczne zwiększenie wydolności.

 

                                                                                                     Nukleotydy a korzyści fizjologiczne

Badania udowodniły, że suplementacja nukleotydami wpływa pozytywnie ochroną organizmu (5). Transport energii w organizmie jest całkowicie zależny od obecności nukleotydów ATP, GTP i UTP. Nukleotydy wspierają również procesy zaopatrujące organizm w tlen, co potencjalnie zmniejsza poziomy zakwaszenia organizmu sportowca. Istotny jest również ich udział w trawieniu i absorbcji składników odżywczych z przewodu pokarmowego. Przeprowadzone badania potwierdzają, że nukleotydy wzmacniają różnorodność mikroflory w przewodzie pokarmowym, poprawiają jego kondycję i długość kosmków.
Nukleotydy biorą udział niemal we wszystkich procesach biologicznych, w tym w syntezie DNA i RNA, syntezie koenzymów, procesie przemiany energii, sygnalizacji międzykomórkowej i syntezie białek (6,7), a tym samym w procesie odbudowy tkanek. Produkcja nowych nukleotydów w niektórych organach jest najczęściej zbyt mała, by sprostać potrzebom szybko proliferujących tkanek, stąd rozwiązaniem mogą być tylko nukleotydy pochodzące z zewnętrznych źródeł (8).
Dlatego też, suplementacja nukleotydami może być konieczna do wsparcia układu odpornościowego, wzrostu tkanek i odbudowy komórek, gdyż ćwiczenia fizyczne wpływają na każdy z tych procesów (8).
Trening zmusza układ odpornościowy do większego wysiłku i może tymczasowo ograniczyć funkcje odpornościowe komórek, głównie ze względu na zwiększone poziomy kortyzolu. Z tego powodu coraz większym zainteresowaniem cieszy się potencjalny wpływ suplementacji nukleotydami na reakcje odpornościowe wywołane pod wpływem ćwiczeń fizycznych. Badania przeprowadzone przez McNaughtona i jego zespół pokazały, że suplementacja nukleotydami może łagodzić immunosupresję, która z reguły towarzyszy treningom fizycznym (9,10). Po wyczerpujących sesjach treningowych, poziomy surowicy i immunoglobuliny w ślinie były wyższe po suplementacji nukleotydami, natomiast poziomy kortyzolu malały, co może tłumaczyć zmniejszoną immunosupresję.

Inne badania z udziałem sportowców (11,12) wykazały zwiększoną liczbę komórek NK (ang. natural killer cells) i wyższą cytotoksyczność po suplementacji nukleotydami. Stąd, nukleotydy mają wpływ zarówno na humoralne, jak i wrodzone mechanizmy odpornościowe. Wiadomo już, że zwiększona aktywność układu odpornościowego sprzyja regeneracji po ćwiczeniach fizycznych (13).
Dzięki suplementacji nukleotydami mniejsza produkcja kortyzolu w odpowiedzi na bodźce wywołujące stres została również zaobserwowana wśród zwierząt doświadczalnych (14). Potwierdzono to również w badaniach przeprowadzonych na koniach wyścigowych (15), w których poziomy kortyzolu u zwierząt przyjmujących suplementację nukleotydami były niższe podczas fazy tlenowej i beztlenowej badania. Podczas tych samych faz, wśród koni zaobserwowano wyższe zapotrzebowanie na tlen oraz większe stężenia CO2 w wydychanym powietrzu. To, z kolei, prowadziło do niższego stężenia kwasu mlekowego we krwi.

Rysunek 1 – Wykres zmian stężenia kortyzolu

 

Dane uśrednione +/- odchylenie standardowe. Suplementacja nukleotydami zmniejszyła poziom kortyzolu po treningu oporowym mężczyzn. Zwiększone stężenia kortyzolu po treningu oporowym zaobserwowano wyłącznie wśród osób przyjmujących placebo. * = Istotne odchylenie od wyników testu z placebo.
# = Istotne odchylenie od odpowiadającej wartości. Przyjęty poziom istotności p ≤ 0,05. – poziom przed treningiem

 

Wspomniane wcześniej badania (9,10,11,12) pokazywały wpływ suplementacji nukleotydami wyłącznie w momencie następującym bezpośrednio po ostrych ćwiczeniach fizycznych. Nie mierzyły jednak wpływu nukleotydów w trakcie regeneracji organizmu w kolejnych dniach. Wiadomo już, że utrzymujące się przez dłuższy czas zwiększone poziomy kortyzolu prowadzą do szybszego rozpadu białek i ograniczają ich syntezę. Dlatego też, ciekawym pomysłem byłoby śledzenie wpływu nukleotydów przez dłuższy okres.

 

                                                                                                         Długoterminowa próba nukleotydowa

W kolejnym badaniu poziomy kortyzolu analizowano metodą podwójnie ślepej próby krzyżowej z placebo w grupie kontrolnej. Badanie poprzedził ostry trening oporowy (16). Dziesięciu sportowców płci męskiej zostało poddanych dwóm cyklom suplementacji, rozdzielonym tygodniowym okresem wymywania. Dwa cykle badania obejmowały suplementację nukleotydami* lub placebo, a ich kolejność była losowa i równomierna. Każdy cykl rozpoczynał się od dwutygodniowej fazy obciążania, podczas której osoby poddane badaniu przyjmowały suplementację realizując standardowy plan treningowy. Poziomy kortyzolu zmierzono przed, natychmiast po treningu i 15, 30, 60, 120 minut oraz 24, 48 i 72 godziny po treningu.
Wyniki okazały się dość zaskakujące. Zgodnie z Rysunkiem 1 poziomy kortyzolu 15 i 30 minut po treningu były znacznie niższe w grupie stosującej suplementację, niż w grupie przyjmującej placebo. Podczas gdy poziom kortyzolu u sportowców stosujących suplementację nukleotydami nie zmienił się, w grupie przyjmującej placebo jego poziom znacznie rósł do 60 minut po treningu. Potwierdza to wyniki wcześniejszych badań McNaughtona i testy przyprowadzone na koniach wyścigowych w Belgii. Jest to dowód na to, że suplementacja nukleotydami jest w stanie kontrolować lub zapobiegać wzrostowi poziomu kortyzolu po intensywnym wysiłku fizycznym.

 

Rysunek 2 – Wielkości szczytowe

Dane uśrednione +/- odchylenie standardowe. U mężczyzn, suplementacja nukleotydami złagodziła spadek siły izometrycznej po treningu oporowym. Mężczyźni poddani suplementacji nukleotydami nie wykazali spadku siły izometrycznej.
* = Istotne odchylenie od wyników testu z placebo.
# = Istotne odchylenie od odpowiadającej wartości.
Przyjęty poziom istotności p ≤ 0,05.
– poziom przed treningiem

Najważniejszym efektem badań jest zwiększenie wielkości szczytowych w teście siły izometrycznej podczas przysiadu ze sztangą na barkach bezpośrednio po i 24, 48 oraz 72 godziny po treningu. Zgodnie z Rysunkiem 2 powyżej, siła izometryczna u sportowców poddanych suplementacji nie zmieniła się po ostrym treningu oporowym, podczas gdy u sportowców nieprzyjmujących suplementów, wielkości szczytowe były znacznie niższe. Sportowcy ci wymagali również 48 godzin odpoczynku, by powrócić do pełnej sprawności. W tym samym badaniu, wartości kinazy kreatynowej (CK) były znacznie niższe w grupie otrzymującej suplementację. Stąd, można postulować, że suplementacja nukleotydami ogranicza uszkodzenia mięśni powstałe w wyniku ćwiczeń fizycznych.

 

                                                                                             Nukleotydy zwiększają szybkość syntezy białek

Kortyzol nie tylko wspomaga rozpad białek mięśniowych do syntezy glukozy w wątrobie, ale także hamuje syntezę białek. Osiąga to głównie poprzez hamowanie testosteronu. W przeciwieństwie do kortyzolu, testosteron jest hormonem anabolicznym, podczas gdy kortyzol prowadzi do rozpadu białek, testosteron zwiększa syntezę białek i beztłuszczową masę mięśniową. Testosteron to hormon steroidowy pochodzący z cholesterolu. Krąży we krwi, aż dotrze do komórek docelowych, które mają receptory androgenowe w błonach plazmatycznych. Wiąże się z receptorami androgenowymi, powodując zmianę konformacyjną, która pozwala mu wejść do komórki i przenieść się do jądra, gdzie może wiązać specyficzne sekwencje w DNA, znane jako elementy odpowiedzi hormonalnej (HRE) i regulować ekspresję genów zaangażowanych w białko synteza i wzrost.
Jednym z problemów napotykanych przez sportowców dążących do osiągnięcia maksymalnej wydajności jest przetrenowanie. Często łączy się to z bardzo restrykcyjną dietą mającą na celu utratę jak największej ilości tkanki tłuszczowej. Przetrenowanie niweluje pozytywne efekty rutynowych ćwiczeń, nie prowadzi do poprawy stosunku beztłuszczowej masy mięśniowej do tkanki tłuszczowej i często czyni sportowców podatnymi na infekcje. Zwłaszcza infekcje górnych dróg oddechowych. Uważa się, że jednym z głównych mechanizmów odpowiedzialnych za objawy przetrenowania jest podwyższony poziom kortyzolu uwalnianego w odpowiedzi na fizyczny stres związany z intensywnym lub długotrwałym wysiłkiem fizycznym.
Obniżając poziom kortyzolu wywołanego stresem po wysiłku, zapobiegamy modulowaniu anabolicznego działania testosteronu i zwiększamy tempo przyrostu masy mięśniowej po treningu.

                                                                                       Nukleotydy poprawiają transport tlenu we krwi

Wykazano, że suplementacja nukleotydami zwiększa liczbę czerwonych krwinek. Prawdopodobnie efekt ten polega na wspieraniu szybkiego podziału komórek w szpiku kostnym. Czerwone krwinki mają stosunkowo krótką żywotność, około dwóch miesięcy i muszą być stale wymieniane. Pewną rolę może również odgrywać zdolność suplementów nukleotydów do zmniejszania ilości kortyzolu uwalnianego pod wpływem stresu, a tym samym do zwiększania poziomu naturalnie występującego testosteronu. Wykazano, że testosteron zwiększa ilość hemoglobiny we krwi.
W przypadku sportowców dobra liczba czerwonych krwinek jest bezpośrednio skorelowana z wydajnością. Czerwone krwinki zawierają hemoglobinę, która w wysokim stężeniu wiąże tlen w płucach i transportuje go do wszystkich tkanek, w tym do mięśni. Dobry dopływ tlenu do mięśni jest niezbędny do ich wydolności. Jest to również ważne w okresie rekonwalescencji po sesji ćwiczeń, ponieważ umożliwia szybszą proliferację komórek mięśniowych.
Badanie wykazało, że nukleotydy zwiększają poziom 2,3-difofoglicerynianu (2,3-DPG) erytrocytów w krwinkach czerwonych. Hemoglobina ma większe powinowactwo do 2,3-DPG niż tlen i umożliwia uwalnianie tlenu ze zwiększoną szybkością w tkankach obwodowych, takich jak mięśnie szkieletowe, gdzie stężenie tlenu jest niskie.

Działanie nukleotydów na transport tlenu jest więc dwojakie. Zwiększają liczbę komórek przenoszących ją do mięśni i poprawiają jej uwalnianie z hemoglobiny, dzięki czemu jest ona dostępna dla potrzebujących jej komórek.
Efekty te zostały potwierdzone przez podwójnie ślepą próbę kontrolowaną placebo z udziałem 30 młodych mężczyzn, z których 15 otrzymywało suplement nukleotydowy w dawce 50 mg / dobę, a pozostałym 15 otrzymywało placebo. Ani badani, ani naukowcy nie wiedzieli, komu podano prawdziwy suplement zapobiegający uprzedzeniom. Po 14 dniach sprawdzono wyniki sportowe sportowców na bieżni. Czas do wyczerpania znacznie się wydłużył u badanych przyjmujących suplement nukleotydowy, podczas gdy pozostał taki sam w grupie kontrolnej przyjmującej placebo.

 

Oryginalny Szwajcarski produkt dostępny TU

 

 

Zostaw komentarz

Twój adres email nie będzie publikowany

0

TOP

Pin It on Pinterest

X